مرگ خرس قهوه ای در برخورد با خودرو

سرمایه: «در دو هفته گذشته یک خرس قهوه ای بر اثر برخورد با یک دستگاه خودروی عبوری در جاده پارک ملی گلستان تلف شد.» این را روابط عمومی محیط زیست گلستان درحالی اعلام می کند که هنوز دو ماه از تلف شدن یوزپلنگ در منطقه کالمن بهادران یزد در اثر برخورد با خودروهای عبوری نمی گذرد. این حادثه حدود ساعت دو بامداد رخ داده و براثر آن این خرس پس از برخورد با خودرو از ناحیه دو دست، صورت و جمجمه به شدت دچار آسیب دیدگی شده و

به دنبال تماس راننده ماموران گارد اجرایی پارک ملی گلستان در محل حاضر شدند ولی حضور آنها و دامپزشک موثر واقع نشد و خرس به دلیل شدت جراحات تلف شد.
روابط عمومی محیط زیست گلستان سرعت غیرمجاز، ترافیک بالا و مسدود شدن زیرگذرهای حیات وحش در پارک گلستان را علت وقوع این حادثه عنوان کرد و شرایط عبور و مرور را برای زیستمندان پارک بسیار دشوار می داند.
قائمی رئیس سابق پارک ملی گلستان نرخ مرگ ومیر حیات وحش در پارک ملی گلستان را بسیار بالاتر از آنچه اعلام می شود، می داند: «عبور جاده اصلی با محدوده سرعت مجاز بالا مهم ترین عامل تلف شدن جانوران در این پارک ملی است.»
به گفته او سالانه تعدادی خرس و دیگر پستانداران که جمعیت بسیاری از آنها رو به انقراض است دراثر برخورد با خودروهای مختلف در جاده هایی که از دل مناطق زیست حیات وحش می گذرند تلف می شود.
قائمی با بیان اینکه هر دهه که می گذرد تعدادی از مهره داران ما در جهان در معرض نابودی قرار می گیرد، می گوید: «آیا زمان آن نرسیده است که مسوولان و محققان درباره چگونگی روابط انسان و طبیعت تجدیدنظر کنند.»
خرس ها از جمله حیواناتی هستند که در معرض خطر انقراض قرار دارند و در ایران دو گونه خرس قهوه ای و خرس سیاه وجود دارد که خرس قهوه ای در البرز و قسمت هایی از زاگرس و خرس سیاه در نواحی بلوچستان و کرمان حضور دارد. تعداد خرس ها حدود 500 قلاده برآورد شده که البته تعداد دقیق آنها نیازمند بررسی دقیق آنها در استان های مختلف کشور است.
طبق آخرین تحقیقات روی خرس قهوه ای، این گونه یکی از پایین ترین نرخ های تولیدمثل را در میان گوشتخواران دارد و سال ها طول می کشد تا یک خرس ماده بتواند توله ماده ای را جایگزین خود کند و در مواقعی فاصله بین زایمان های خرس ماده، چهار سال طول می کشد.
قائمی می گوید: «درحال حاضر بیشترین تعداد خرس را در کشور رومانی داریم که چیزی حدود شش تا هفت هزار قلاده هستند، در کرواسی 600 تا هزار قلاده، در سوئد 200 قلاده، در اسپانیا 130 قلاده و در اتریش چهار قلاده خرس وجود دارد و دولت ایتالیا نیز به علت کاهش جمعیت این جانور در کشورش اقدام به انتقال خرس قهوه ای از اسلوونی به این کشور کرده و شدیداً آنها را تحت کنترل و محافظت قرار داده است.»
او با بیان اینکه در آسیا بیشترین تعداد خرس ها را در هندوستان داریم جمعیت خرس در ایران را در معرض خطر نابودی می داند: «البته در دهه های اخیر تمام حیات وحش رو به افول و نقصان دارند که این وضع ناشی از کشتار و شکار بی رحمانه آنها با استفاده از سلاح های مدرن بدون ارزیابی جمعیتی حیات وحش، توسعه مناطق شهری و روستایی، بالا بودن میزان آلودگی ها، چرای بی رویه و کاهش سطح جنگل ها به عبارتی تخریب زیستگاه های حیات وحش است.»
قائمی از قوانین و مقررات حفاظتی ایران برای حیات وحش انتقاد می کند: «عبور جاده از داخل یک پارک ملی و بالاترین نرخ مرگ ومیر حیات وحش در اثر تصادف با خودروها خود نشان دهنده ضعف قوانین حفاظتی از حیات وحش در ایران است.»
خرس ها که ارتفاعی بین 90 تا
110 سانتی متر و وزنی معادل 100 تا 250 کیلوگرم دارند موجوداتی
همه چیز خوارند و از میوه، عسل، ماهی، لارو حشرات و پیاز گیاهان تغذیه می کنند.
این جانوران اگرچه وحشی هستند ولی برخلاف شایعاتی که در مورد آنها وجود دارد تا زمانی که انسان به سمت آنها تیراندازی نکند یا با توله های آنها کاری نداشته باشد به انسان آزاری نمی رسانند. در ایران خرس های قهوه ای در استان های گلستان، گیلان، مازندران، لرستان، فارس و بخش هایی از خراسان و سمنان پراکنده اند.
قائمی به انقراض ببر مازندران و شیر فارس در اثر بی مبالاتی های بشر اشاره می کند: «حیوانات بزرگ جثه مانند خرس، پلنگ، ببر، شیر و حتی مارال به خاطر جمعیت کمتر، بیشتر در معرض دید بودن و آسیب پذیرتر بودن نسبت به تخریب زیستگاه ها زودتر نابود می شوند، بنابراین تا زمانی که سایر حیات وحش بزرگ چثه کشور به سرنوشتی مانند شیر و ببر دچار نشده اند باید برنامه های حفاظتی درستی برای آنها در نظر گرفته شود.»مهدی شریف موسوی دبیر شبکه (NGO)های گلستان در این باره می گوید: «عبور جاده اصلی از داخل یک پارک ملی باعث می شود که وقایع این چنینی بسیاری را شاهد باشیم که فقط برخی از آنها به گوش افکار عمومی می رسد.»
به گفته او: «در پارک ملی گلستان اصلاً زیر گذر یا کریدوری برای عبور حیات وحش وجود ندارد که اداره کل محیط زیست مسدود شدن آنها را علت وقوع چنین حوادثی اعلام می کند.»
شریف موسوی از عملکرد مسوولان در رابطه با منابع طبیعی و حیات وحش انتقاد می کند: «در حال حاضر برای هر طرح عمرانی کوچک و بزرگ طبیعت را دستکاری می کنند و در استان گلستان به ویژه عبور جاده ها از مناطق طبیعی بیش از حد معمول است و وقتی چنین اتفاقاتی می افتد مسوولان فقط کار خود را توجیه می کنند.»
قائمی به اقدامات انجمن مطالعات خرس در دنیا اشاره می کند: «این انجمن هر سال دوبار کنفرانسی در مورد خرس ها در کشورهای اروپایی، آمریکایی و آسیایی تشکیل می دهد و هدف اصلی آن حفاظت و احیای این گونه است.»در حال حاضر این انجمن بالغ بر 700 عضو از کشورهای مختلف دارد و روی هشت گونه موجود خرس در دنیا تحقیق می کند. انجمن مطالعات خرس تاکنون 16 کنفرانس و تعداد زیادی کارگروه های آموزشی در مورد اکولوژی، مدیریت و زیست شناسی خرس ها برگزار کرده است. در شانزدهمین کنفرانس بین المللی این انجمن در سال 2005 قائمی به عنوان نماینده ایران حضور داشت.
این تشکیلات بر فعالیت های اتحادیه جهانی حفاظت از طبیعت (IUCN) نظارت می کند.