سومین موضع گیری پیاپی آمریکا را اوباما اعلام کرد

تکذیب چراغ سبز آمریکا برای حمله اسرائیل به ایران

سرمایه : باراک اوباما رئیس جمهوری ایالات متحده تاکید کرد: «آمریکا به هیچ عنوان به اسرائیل برای حمله به ایران چراغ سبز نشان نداده است.»اوباما که به روسیه سفر کرده بود دوشنبه گذشته به شبکه خبری سی ان ان گفت: «سیاست آمریکا این است که موضوع برنامه هسته ای ایران را به صورت مسالمت آمیز و به وسیله مجاری دیپلماتیک حل کند.» وی پیرامون اینکه آیا واشنگتن به تل آویو برای حمله به ایران چراغ سبز داده است، گفت:«مطلقاً نه.» اوباما همچنین گفت:

 «ما نمی توانیم به کشورهای دیگر دیکته کنیم که منافع امنیتی آنها کدام موارد هستند.»
با این حال رئیس جمهوری آمریکا تاکید کرد: «آمریکا خواهان حل مناقشه هسته ای ایران از طریق دیپلماتیک است.» صحبت های اوباما در واکنش به آنچه بسیاری از کارشناسان آن را «گاف» بایدن در مصاحبه با شبکه تلویزیونی «ای بی سی نیوز» خواندند شکل گرفت. جو بایدن معاون رئیس جمهوری آمریکا در مصاحبه با این شبکه تلویزیونی در مورد حمله احتمالی اسرائیل به ایران، گفت: «اگر دولت بنیامین نتانیاهو نخست وزیر اسرائیل تصمیم بگیرد که دست به عملی غیر از آنچه در حال حاضر دنبال می شود بزند، این حق آنها است.»وی همچنین گفته بود کشورش نمی تواند مانع از حمله اسرائیل به ایران شود؛ اسرائیل می تواند برای خودش تصمیم بگیرد -آنها ملت مستقلی هستند-اینکه منافع آنان و تصمیم آنها راجع به ایران یا هر چیزی دیگری چیست با آنها خواهد بود. این در حالی است که تغییر موضع بایدن به منزله چراغ سبز آمریکا برای حمله به ایران تلقی شد چراکه حتی برخلاف گفته های سه ماه پیش وی بود. بایدن 18 فروردین ماه هرگونه حمله نظامی اسرائیل به ایران را «نابخردانه» خواند و بعید دانست که دولت جدید اسرائیل دستور حمله به تاسیسات اتمی ایران را صادر کند.
جو بایدن آن زمان در مصاحبه با شبکه «سی ان ان» آمریکا گفته بود معتقد است که بنیامین نتانیاهو نخست وزیر جدید اسرائیل علیه ایران دست به اقدام نظامی نخواهد زد.
گفته های جدید جو بایدن باعث شد تا سیلی از سوالات نصیب سخنگوهای واشنگتن شود و آنان نیز دست به توضیح پیرامون مصاحبه جو بایدن بزنند. تامی ویتور سخنگوی کاخ سفید سه شنبه گذشته در این رابطه گفت: «بایدن به هیچ گونه تغییری در سیاست خارجی آمریکا در رابطه با ایران یا اسرائیل اشاره نکرده است.» وی ادامه داد: «معاون وزیر هرگونه مذاکره فرضی را رد و روشن کرد سیاست ما تغییری نیافته است، دوستان و متحدین ما از جمله اسرائیل می دانند رئیس جمهور معتقدند اینک زمان یافتن گزینه های مستقیم دیپلماتیک است.»
از سویی دیگر «کلی» سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا نیز مجبور به توضیح و توجیه مصاحبه بایدن شد. ایان کلی سخنگوی وزارت خارجه آمریکا در این زمینه گفت: «آمریکا به اسرائیل برای حمله نظامی به ایران چراغ سبز نداده و قصد ندارد در برخورد با جمهوری اسلامی راهی غیر از کاربرد دیپلماسی را دنبال کند.» وی در عین حال که این تعبیر از گفته آقای بایدن را رد کرد بار دیگر گفته معاون باراک اوباما را تایید کرد که اسرائیل «کشور مستقلی» است و حق دارد تصمیمات نظامی اش را خود بگیرد.
کلی افزود: «ما قرار نیست به اسرائیل دیکته کنیم چه بکند. در عین حال ما متعهد به امنیت اسرائیل هستیم و همان نگرانی های جدی اسرائیل از برنامه هسته ای ایران را داریم.»
نکته قابل توجه دیگر آنکه درست در زمانی که بایدن «چراغ سبز حمله به ایران را نشان داد» دریاسالار مایک مولن رئیس ستاد نیروهای مسلح آمریکا حمله نظامی به ایران را برای خاورمیانه بی ثبات کننده دانست و ابراز امیدواری کرد تنش های اتمی با این کشور با گفت وگو حل شود. وی ابراز امیدواری کرد گفت وگوها درباره برنامه اتمی ایران ثمربخش باشد. مایک مولن در عین حال هشدار داد فرصت چندانی برای ممانعت از تجهیز ایران به سلاح اتمی یا حمله اسرائیل به تاسیسات هسته ای این کشور باقی نمانده است.
مولن که در واشنگتن سخنرانی می کرد، گفت: «هم حمله به ایران و هم تجهیز این کشور به سلاح هسته ای باعث بی ثباتی خاورمیانه خواهد شد.»
او گفت: «حمله نظامی رخداد مهمی است که نباید رخ دهد، به شرطی که امکان کاربرد آن تحت هیچ وضع و شکل و صورتی وجود نداشته باشد.»
با توجه به اظهارنظرها و مواضع شخصیت های مختلف دولت اوباما پیرامون مسائل خارجی به نظر می رسد دوگانگی برخورد، کلام و واکنش در قبال ایران که در دولت بوش اتفاق افتاد در دولت «آقای تغییرات» نیز به چشم می خورد. در دولت بوش طیف میانه رویی وجود داشت که معتقد به سیاست های تند در قبال ایران نبود، اشخاصی همچون کالین پاول وزیر دفاع دور اول ریاست جمهوری بوش و همین طور هیلاری لورت و فلینت لورت از اعضای شورای روابط خارجی آمریکا که در اعتراض به سیاست های بوش در منطقه خاورمیانه از مشاغل دولتی خود استعفا دادند و در دیگر سو افرادی چون دیک چنی و جان بولتن وجود داشتند که طیف تندرو یا «باز» دستگاه سیاست خارجی دولت بوش را تشکیل می دادند.
در همین راستا هیلاری رادهام کلینتون که وزیر امور خارجه آمریکا در زمان کارزار درون حزبی رقیب انتخاباتی اوباما بود و از همان زمان به برخورد تندتری با ایران معتقد بود آن سوی شکاف سیاست خارجی کاخ سفیدنشینان ایستاده است. هیلاری کلینتون دیروز گفت: «باید با تشدید تحریم ها بر ضدایران، این کشور را به تغییر در سیاست هایش وادار کنیم.»
کلینتون در مصاحبه با شبکه تلویزیونی خصوصی «گلابو ویژن» ونزوئلا ادعا کرد: «ادامه تلاش ایران برای دستیابی به تسلیحات هسته ای، می تواند ثبات منطقه خاورمیانه و حتی جهان را بر هم زند به همین علت ما از کشورهای جهان می خواهیم که در اعمال تحریم ها و مجازات های سخت تر بر ضد ایران، به ما بپیوندند.»
وی همچنین مدعی شد: «دولت باراک اوباما بر این باور است که همکاری با ایران به نفع کشورهای جهان نیست ؛ زیرا این کار موجب تقویت و بهبود وضع ایران خواهد شد.» همچنین کلینتون فشار زیادی بر اوباما وارد کرده تا مواضع تندتری نسبت به ایران اتخاذ شود تا جایی که روزنامه واشنگتن تایمز در گزارشی پیرامون حوادث اخیر ایران نوشت: «اوباما پیش از آنکه لحن خود در قبال حوادث ایران را تند کند برای دو روز زیر فشارها و درخواست های هیلاری کلینتون قرار داشت.» این روزنامه به نقل از مقاماتی که نخواستند نامشان فاش شود، نوشت: «کلینتون مدافع واکنش شدید و تند آمریکا در قبال حوادث ایران بود و از اوباما خواسته بود موضع خود را تغییر دهد اما رئیس جمهور آمریکا در برابر این درخواست مقاومت می کرد.» می توان گفت یک سوی این شکاف هیلاری کلینتون و معاون اوباما ایستاده اند و طرف دیگر اوباما و افرادی همچون دریاسالار مایک مولن و رابرت گیتس وزیر دفاع آمریکا. گیتس چندی پیش در جلسه کمیته بررسی بودجه وزارت دفاع و وزارت امور خارجه در سنای آمریکا، حمله به تاسیسات هسته ای ایران را برای بازداشتن ایران از آنچه که تلاش برای دستیابی به سلاح هسته ای خواند، کارساز ندانست. گیتس در ادامه مدعی شد: «بهترین گزینه برای بازداشتن ایران از تولید سلاح هسته ای این است که به حاکمان ایران تفهیم شود دستیابی این کشور به سلاح هسته ای به نفع امنیت ملی آنها نخواهد بود چرا که این کار با ایجاد یک مسابقه تسلیحاتی در منطقه در نهایت به ضرر منافع و امنیت ملی این کشور خواهد بود.» گیتس همچنین در روزهای پایانی سال گذشته حمله به ایران را بی تاثیر خوانده بود.
با توجه به روی کار بودن طیف تندرویی از صهیونیست ها در تل آویو نظرات طیف تندرو سیاست خارجی اوباما نیز مورد توجه آنها واقع می شود تا جایی که سه شنبه گذشته وزیر امور خارجه اسرائیل اویگدور لیبرمن رئیس حزب بسیار تندرو «اسرائیل بینت نو» (اسرائیل خانه ما) با تشویق گفته های بایدن و منطقی خواندن آن گفت: «گمان می کنم چیزهایی که او گفت بسیار منطقی بود ونهایتاً این دولت اسرائیل است که مسوولیت امنیت و آینده را بر عهده دارد نه کس دیگری.» وی اضافه کرد: «گاهی اختلاف نظرهایی بین دوستان پیش می آید اما نهایتاً تصمیم با ماست.»
در همین راستا شایعات و خبرهایی در رسانه ها و خبرگزاری های مختلف منتشر می شود که نشان دهنده تلاش اسرائیل برای برنامه ریزی احتمالی و یا تهدید ایران است. یکشنبه گذشته خبرگزاری رویترز به نقل از رسانه های اسرائیلی فاش کرد یک زیردریایی نظامی این کشور پس از انجام مانور های نظامی در دریای سرخ، بار دیگر با عبور از آبراه «سوئز» به دریای مدیترانه بازگشته است. بنابر اظهارات این رادیو، این اقدام بی سابقه در واقع پیامی است خطاب به ایران. این زیردریایی در چارچوب مانوری مشترک با مصر و به همراه کشتی های نظامی این کشور از آبراه سوئز عبور کرده بود .
به نوشته روزنامه «یدیعوت آحارونوت» چاپ اسرائیل، با انجام چنین مانور هایی مصر و اسرائیل قصد دارند هماهنگی نظامی خود را در برابر توسعه برنامه هسته ای ایران به نمایش بگذارند.
همچنین روز دوشنبه گذشته خبرگزاری ها از اعلام دیدار مقامات اسرائیلی و عربستانی در راستای کسب اجازه اسرائیل از حریم هوایی عربستان برای حمله احتمالی اسرائیل به ایران خبر دادند. از سویی دیگر دیروز نیز عراق اعلام کرد هیچ کشوری از جمله اسرائیل حق استفاده از حریم هوایی این کشور برای حمله به کشورهای همسایه عراق را ندارد. حسن السنید یکی از اعضای کمیته امنیت و دفاع پارلمان عراق در مصاحبه با روزنامه الصباح ضمن اعلام این مساله گفت: «هرگونه تجاوز به حریم هوایی عراق از سوی اسرائیل می تواند منجر به یک پاتک به عراق شود.» وی همچنین با اشاره به گفته های بایدن پیرامون ایران اضافه کرد: «واشنگتن تلاشی برای متوقف کردن تحرکات اسرائیل نخواهد کرد.»
از سویی دیگر محمد ناجی دبیرکل اتحاد شیعیان پارلمان عراق نیز در مصاحبه ای جداگانه در این مورد گفت: «طبق بسته صلح، حضور نیروهای آمریکایی در عراق به معنی مجوز اسرائیل برای استفاده از حریم هوایی عراق نیست.» وی همچنین گفت: «درهای عراق نه تنها برای اسرائیل بلکه برای هیچ کشور دیگری باز نیست که بتواند از عراق به عنوان پایگاهی برای حمله به کشورهای همسایه استفاده کند.»
برخی از کارشناسان مسائل بین الملل مانند استفان گرین از مقامات سابق سازمان ملل گفته های بایدن را «سوتی» می دانند: «مطمئناً این اولین «سوتی» بایدن نیست اما احتمالاً ناجورترین آنها است.»
اما به نظر می رسد بیش از آنکه این مساله یک گاف دیپلماتیک باشد نشان دهنده شکاف در سیاست ورزی کاخ سفید نسبت به ایران است.