یافته های بررسی در مراکز بازپروری

74 درصد زنان آسیب دیده اجتماعی بیکارند

سرمایه: براساس پژوهش سازمان بهزیستی در بررسی وضعیت زنان آسیب دیده اجتماعی پذیرش شده درمراکز بازپروری، 74 درصد از آنها به هیچ کاری اشتغال نداشته و بیکار بوده اند و بیکاری یکی از دلایل موثر درآسیب پذیری آنها بوده است.در این پژوهش که توسط منیره اسماعیل کوره پز رئیس گروه دفتر امور آسیب دیدگان اجتماعی سازمان بهزیستی کشور و روح انگیز کاووسی روان شناس این دفتر انجام شده، ویژگی های دختران و زنان آسیب دیده اجتماعی که در سال های 83 تا 85 درمراکز بازپروری بهزیستی پذیرش شده اند، مورد بررسی قرار گرفته است.

این دو محقق داده های 21 مرکز (19استان) را جمع آوری کرده و مورد مقایسه و تحلیل قرار داده اند و به این نتیجه رسیده اند که در سال 85 ، 74درصد مراجعان به مراکز بازپروری، بیکار بوده اند.
از طرف دیگر، بیشتر افراد مراجعه کننده به این مراکز، افراد بی درآمد بوده اند به طوری که 34 درصد آنها هیچ درآمدی نداشته اند و مشغول به کار نبوده اند، 30 درصد آنها هم درآمدی تا 100 هزار تومان داشته اند. بنابراین بیشتر این زنان آسیب دیده اجتماعی یا درآمدی نداشته اند یا درآمدشان زیر 100هزار تومان بوده و آسیب پذیری آنها نشانگر تبعات منفی ناشی از فقدان درآمد یا نداشتن درآمد مکفی بوده است.
تعداد افراد مراجعه کننده بی درآمد وبا درآمد کمتر از 100هزار تومان طی سال های 83 تا 85 رو به رشد بوده و رشد قابل توجه مربوط به گروهی است که اشتغال موقت داشته اند که در این سال ها تعداد این افراد 365 درصد رشد داشته است.
در مقابل تعداد افرادی که درآمد 300 هزار تومان به بالا داشته اند، طی این سال ها 85 درصد کاهش داشته است.
نوع مراجعه افراد به مراکز بازپروری در بیشتر موارد از طریق قوه قضائیه یا نیروی انتظامی بوده، اما افرادی هم به صورت خودمعرف به این مراکز مراجعه می کنند. نکته قابل توجه در این سال ها کاهش 60 درصدی مراجعه به صورت خودمعرف بوده است و از آنجا که مراجعه خدمت گیرندگان به صورت خودمعرف اهمیت خاص دارد، رشد منفی این نوع مراجعه باید مورد توجه و بررسی قرار گیرد.
از سوی دیگر، بیشتر مراجعان به این مراکز (51 درصد) زنان بدسرپرست و بی سرپرست بوده اند و در بین سال های 83 تا 85 تعداد مراجعه کنندگان خودسرپرست هم 34 درصد رشد نشان داده است.وضعیت تاهل مراجعه کنندگان هم نشان می دهد 52درصد آنها مجرد بوده اند. در این دوره سه ساله میزان مراجعه افراد مجرد رشد 27 درصدی داشته است. در مقابل تعداد مراجعانی که همسر خود را از دست داده بودند، از همه کمتر بوده است.
اما نکته قابل توجه افزایش مراجعان همسر از دست داده با رشد 85 درصدی است. تعداد مراجعه افرادی که متارکه کرده اند، نیز 15 درصد کاهش داشته است.
سن مراجعه کنندگان هم گویای آن است که 30درصد آنها 18 تا 20 سال سن دارند و 27 درصدشان هم 21 تا 26 ساله بوده اند. آنچه مهم است تغییراتی است که در گروه سنی تا 15سال به وجود آمده است. طی این سال ها میزان مراجعه گروه سنی 15سال، 36 درصد رشد داشته که مساله قابل تعمقی است.
در مورد میزان تحصیلات مراجعه کنندگان هم می توان گفت 30درصد آنها تحصیلات ابتدایی و 31درصد تحصیلات دوره راهنمایی داشته اند. به غیر از افراد بی سواد و افرادی که مدرک لیسانس دارند، تعداد افرادی که در تمام سطوح تحصیلی بوده اند رو به رشد بوده و از همه بیشتر رشد مثبت مقطع تحصیلی دانشجو با رقم 367 درصد، رشد قابل ملاحظه ای است که در واقع زنگ خطری هم محسوب می شود.
در مورد بومی بودن یا نبودن این افراد هم باید گفت در سال 85 ، 53 درصد آنها بومی-شهری بوده اند و کمترین رقم به افراد غیربومی-روستایی اختصاص دارد. اما میزان رشد رو به افزایش 28درصد افراد بومی-شهری در این سه سال قابل توجه است.
به این ترتیب بیشترین مراجعان این مراکز بومی-شهری بوده و برای بار اول در این مراکز پذیرش شده اند.
از نظر شیوع بیماری های جسمی در افراد مراجعه کننده در سال 85، بیماری هپاتیت و اچ آی وی ایدز در میان مراجعه کنندگان 100 درصد رشد داشته که این هم رقم نگران کننده ای است و نیاز به تدابیر خاصی دارد.
از طرف دیگر بیشتر زنان مراکز بازپروری در دوران کودکی، آزار را به انواع مختلف تجربه کرده اند که اشکال آن متفاوت و بیشترین نوع آزاد به صورت آزار جسمانی بوده است. آزمون شخصیت از مراجعه کنندگان به این مراکز هم نشان می دهد اختلالات افسردگی ضعیف و شدید در مقایسه با اختلالات دیگر در میان این افراد بیشتر شیوع داشته است.
از سوی دیگر بیشتر مراجعه کنندگان سابقه هم جنس گرایی نداشته اند اما در زندان آن را تجربه کرده اند که لازم است به این موضوع هم توجه شود.
از نظر اعتیاد به مواد مخدر نیز بیشتر مراجعه کنندگان سابقه اعتیاد نداشته اند و تنها هشت درصد آنها به تریاک و شیره اعتیاد داشته اند که آن هم به خاطر سهل الوصول بودن آن است اما آنچه نگران کننده است، رشد مثبت یا رو به افزایش استفاده از هروئین به میزان 110درصد و داروهای توهم زا با 100درصد و الکل با 70 درصد است.در نهایت 51 درصد از افراد در مراکز بازپروری یا به خانواده بازگردانده می شوند یا به مراکز بهزیستی و بقیه آ نها زندگی مستقلی را در پیش می گیرند.