فارس: برنامه محیط زیست سازمان ملل گزارشی اختصاصی را در مورد وضعیت پرداخت یارانه ها در ایران منتشر کرده است که در آن با اشاره به سهم 78 برابری ثروتمندان نسبت به اقشار فقیر در برخورداری از یارانه های انرژی بر لزوم انجام هرچه سریع تر اصلاحات در این زمینه تاکید کرده است. برنامه محیط زیست سازمان ملل طی گزارشی موسوم به «یارانه های انرژی: درس های برگرفته از بررسی اثرات آنها و طراحی اصلاحات سیاستی» به بررسی وضعیت پرداخت یارانه ها در برخی کشورهای در حال توسعه پرداخته است.
فصل نهم این گزارش با عنوان «اصلاح یارانه های انرژی در ایران» به بررسی نظام پرداخت یارانه های انرژی در این کشور اختصاص یافته است.
سرانه مصرف انرژی در ایران معادل 9/13 بشکه نفت خام در سال
مصرف انرژی ایران از 397 میلیون بشکه در سال 1990 به بیش از 3/673 میلیون بشکه در سال 2000 رسیده است که این رقم معادل 9/13 بشکه برای هر فرد است. از سال 1990 میانگین مصرف انرژی در ایران هر سال
8/5 درصد رشد داشته است. مصرف انرژی ایران طی 10 سال گذشته هر سال 4/5 درصد رشد داشته است. طی دهه اخیر سهم نفت در تقاضای انرژی ایران از 72 درصد به کمتر از 57 درصد رسیده و این در حالی است که سهم گاز از
19 درصد به 33 درصد افزایش یافته است.
میزان مصرف نفت خام در ایران طی سال 1990 به 6/284 میلیون بشکه رسید و این رقم طی سال 2000 به معادل 9/382 میلیون بشکه نفت رسیده که معادل رشد سه درصدی در سال است. میزان مصرف گاز طبیعی نیز به 9/74 میلیون بشکه در سال 1990 رسید و این رقم طی سال 2000 به 5/220 میلیون بشکه رسیده است که نشانگر رشد 4/11 درصدی در سال است. مصرف برق نیز معادل 6/29 میلیون بشکه در سال 1990 بوده و این رقم طی سال 2000 به 5/56 میلیون بشکه رسیده است که نشانگر رشد
7/6 درصدی در سال است. مصرف انرژی های جامد نیز از 9/7 میلیون بشکه در سال 1990 به بیش از
3/13 میلیون بشکه در سال 2000 رسیده که نشانگر رشد 3/5 درصدی در سال بوده است.
سرانه یارانه انرژی در ایران 245 دلار در سال
پایین بودن قیمت انرژی در ایران مشکلات زیادی را برای افزایش تولید و عرضه انواع حاملهای انرژی ایجاد کرده است. ارزش کل یارانه انرژی در ایران طی سال 2000 به بیش از 6/15 میلیارد دلار رسید. بخش حمل ونقل حدود یک سوم یارانه انرژی را در این مدت به خود اختصاص داده و بخش مصارف خانگی نیز حدود 25 درصد یارانه انرژی را دریافت کرده است. بیشترین میزان یارانه به بنزین و برق اختصاص یافته است. برق و بنزین هر یک بیش از 25 درصد کل یارانه انرژی را به خود اختصاص داده اند.
سرانه یارانه انرژی در ایران در سال 2000 ، 245 دلار معادل 1126 دلار برای هر خانوار بوده است. طی سال 2000 بیش از 4/2772 میلیون دلار یارانه گازوئیل پرداخت شده است. در این مدت بیش از 6/1271 میلیون دلار صرف یارانه نفت سفید شده است که از این رقم 3/1175 میلیون دلار سهم مصارف خانگی، سهم صنعت
3/7 میلیون دلار، کشاورزی 33، تجاری 1/22 و سایر بخش ها
9/33 میلیون دلار بوده است.
یارانه بنزین نیز به 2/4098 میلیون دلار رسید که سهم مصارف خانگی
1/205 میلیون دلار، صنعت
3/599، کشاورزی 8/649، حمل ونقل 8/2334، تجاری 5/97 و سایر بخش ها 6/211 میلیون دلار بوده است. یارانه نفت کوره نیز در این مدت به 3/1857 میلیون دلار رسید که سهم صنعت 2/1547 میلیون دلار، کشاورزی 5/14، حمل ونقل 9/85، تجاری 184 و سایر بخش ها 7/25 میلیون دلار بوده است.
بر این اساس، میزان یارانه انرژی پرداختی به بخش های مختلف طی سال 2000 عبارتند از مصارف خانگی بیش از 2/3960 میلیون دلار، صنعت
2/3799، کشاورزی 8/1213 میلیون دلار، حمل ونقل 2/5219، تجاری 2/566 و سایر بخش ها 3/824 میلیون دلار. کل یارانه پرداختی نیز بیش از 9/15582 میلیون دلار بوده است.
سهم ثروتمندان شهری از یارانه های انرژی 78 برابر اقشار کم درآمد
یکی از مهم ترین یارانه های انرژی، کمک به اقشار فقیر و کم درآمد برای تامین انرژی مورد نیاز است. بنابراین برای دستیابی به اهداف مطلوب و مورد نظر در پرداخت یارانه ها، توزیع یارانه ها باید براساس میزان درآمد بین افراد جامعه تقسیم شود. برای دستیابی به این هدف، خانوارها باید براساس میزان هزینه و درآمد به ده گروه مساوی تقسیم شوند. خانوارهای گروه اول شامل فقیر ترین گروه اجتماع و خانوارهای گروه دهم نیز شامل ثروتمندترین افراد جامعه خواهند بود. با توجه به اینکه میزان مصرف انرژی در بین خانوارهای ثروتمند به مراتب بیشتر از خانوارهای فقیر است، بنابراین ثروتمندان بیشتر از فقرا از یارانه های انرژی منتفع می شوند. توزیع یارانه های انرژی به ویژه در بین خانوارهای شهری به شدت غیر عادلانه است. این مساله به خصوص در مورد بنزین و گازوئیل مشاهده می شود. به عنوان مثال در سال 1996 کل یارانه بنزین که به خانوارهای ثروتمند اختصاص یافت 57 برابر بیشتر از یارانه بنزینی بود که به خانوارهای کم درآمد رسیده بود. این رقم تا سال 2000 به بیش از 78 برابر رسیده است.
در مورد گازوئیل 10 درصد خانوارهای کم درآمد شهری تنها 1/0 درصد یارانه گازوئیل را دریافت کردند و خانوارهای ثرووتمند بیش از 42 درصد یارانه گازوئیل را به خود اختصاص دادند. توزیع یارانه بنزین و گازوئیل در بین خانوارهای روستایی نیز ناعادلانه است. خانوارهای روستایی کم درآمد تنها 2/0 درصد یارانه بنزین و 4/0 درصد یارانه گازوئیل را دریافت می کنند در حالی که خانوارهای ثروتمند 39 درصد یارانه بنزین و گازوئیل را دریافت می کنند.
توزیع یارانه نفت سفید و ال پی جی تا حدی عالادنه تر است. خانوارهای ثروتمند شهری تنها 12 درصد یارانه نفت سفید و 11 درصد یارانه ال پی جی را دریافت می کنند. 10 درصد خانوارهای فقیر و کم درآمد نیز شش درصد یارانه نفت سفید و هفت درصد یارانه ال پی جی را دریافت می کنند.
سرانه مصرف انرژی در ایران معادل 9/13 بشکه نفت خام در سال
مصرف انرژی ایران از 397 میلیون بشکه در سال 1990 به بیش از 3/673 میلیون بشکه در سال 2000 رسیده است که این رقم معادل 9/13 بشکه برای هر فرد است. از سال 1990 میانگین مصرف انرژی در ایران هر سال
8/5 درصد رشد داشته است. مصرف انرژی ایران طی 10 سال گذشته هر سال 4/5 درصد رشد داشته است. طی دهه اخیر سهم نفت در تقاضای انرژی ایران از 72 درصد به کمتر از 57 درصد رسیده و این در حالی است که سهم گاز از
19 درصد به 33 درصد افزایش یافته است.
میزان مصرف نفت خام در ایران طی سال 1990 به 6/284 میلیون بشکه رسید و این رقم طی سال 2000 به معادل 9/382 میلیون بشکه نفت رسیده که معادل رشد سه درصدی در سال است. میزان مصرف گاز طبیعی نیز به 9/74 میلیون بشکه در سال 1990 رسید و این رقم طی سال 2000 به 5/220 میلیون بشکه رسیده است که نشانگر رشد 4/11 درصدی در سال است. مصرف برق نیز معادل 6/29 میلیون بشکه در سال 1990 بوده و این رقم طی سال 2000 به 5/56 میلیون بشکه رسیده است که نشانگر رشد
7/6 درصدی در سال است. مصرف انرژی های جامد نیز از 9/7 میلیون بشکه در سال 1990 به بیش از
3/13 میلیون بشکه در سال 2000 رسیده که نشانگر رشد 3/5 درصدی در سال بوده است.
سرانه یارانه انرژی در ایران 245 دلار در سال
پایین بودن قیمت انرژی در ایران مشکلات زیادی را برای افزایش تولید و عرضه انواع حاملهای انرژی ایجاد کرده است. ارزش کل یارانه انرژی در ایران طی سال 2000 به بیش از 6/15 میلیارد دلار رسید. بخش حمل ونقل حدود یک سوم یارانه انرژی را در این مدت به خود اختصاص داده و بخش مصارف خانگی نیز حدود 25 درصد یارانه انرژی را دریافت کرده است. بیشترین میزان یارانه به بنزین و برق اختصاص یافته است. برق و بنزین هر یک بیش از 25 درصد کل یارانه انرژی را به خود اختصاص داده اند.
سرانه یارانه انرژی در ایران در سال 2000 ، 245 دلار معادل 1126 دلار برای هر خانوار بوده است. طی سال 2000 بیش از 4/2772 میلیون دلار یارانه گازوئیل پرداخت شده است. در این مدت بیش از 6/1271 میلیون دلار صرف یارانه نفت سفید شده است که از این رقم 3/1175 میلیون دلار سهم مصارف خانگی، سهم صنعت
3/7 میلیون دلار، کشاورزی 33، تجاری 1/22 و سایر بخش ها
9/33 میلیون دلار بوده است.
یارانه بنزین نیز به 2/4098 میلیون دلار رسید که سهم مصارف خانگی
1/205 میلیون دلار، صنعت
3/599، کشاورزی 8/649، حمل ونقل 8/2334، تجاری 5/97 و سایر بخش ها 6/211 میلیون دلار بوده است. یارانه نفت کوره نیز در این مدت به 3/1857 میلیون دلار رسید که سهم صنعت 2/1547 میلیون دلار، کشاورزی 5/14، حمل ونقل 9/85، تجاری 184 و سایر بخش ها 7/25 میلیون دلار بوده است.
بر این اساس، میزان یارانه انرژی پرداختی به بخش های مختلف طی سال 2000 عبارتند از مصارف خانگی بیش از 2/3960 میلیون دلار، صنعت
2/3799، کشاورزی 8/1213 میلیون دلار، حمل ونقل 2/5219، تجاری 2/566 و سایر بخش ها 3/824 میلیون دلار. کل یارانه پرداختی نیز بیش از 9/15582 میلیون دلار بوده است.
سهم ثروتمندان شهری از یارانه های انرژی 78 برابر اقشار کم درآمد
یکی از مهم ترین یارانه های انرژی، کمک به اقشار فقیر و کم درآمد برای تامین انرژی مورد نیاز است. بنابراین برای دستیابی به اهداف مطلوب و مورد نظر در پرداخت یارانه ها، توزیع یارانه ها باید براساس میزان درآمد بین افراد جامعه تقسیم شود. برای دستیابی به این هدف، خانوارها باید براساس میزان هزینه و درآمد به ده گروه مساوی تقسیم شوند. خانوارهای گروه اول شامل فقیر ترین گروه اجتماع و خانوارهای گروه دهم نیز شامل ثروتمندترین افراد جامعه خواهند بود. با توجه به اینکه میزان مصرف انرژی در بین خانوارهای ثروتمند به مراتب بیشتر از خانوارهای فقیر است، بنابراین ثروتمندان بیشتر از فقرا از یارانه های انرژی منتفع می شوند. توزیع یارانه های انرژی به ویژه در بین خانوارهای شهری به شدت غیر عادلانه است. این مساله به خصوص در مورد بنزین و گازوئیل مشاهده می شود. به عنوان مثال در سال 1996 کل یارانه بنزین که به خانوارهای ثروتمند اختصاص یافت 57 برابر بیشتر از یارانه بنزینی بود که به خانوارهای کم درآمد رسیده بود. این رقم تا سال 2000 به بیش از 78 برابر رسیده است.
در مورد گازوئیل 10 درصد خانوارهای کم درآمد شهری تنها 1/0 درصد یارانه گازوئیل را دریافت کردند و خانوارهای ثرووتمند بیش از 42 درصد یارانه گازوئیل را به خود اختصاص دادند. توزیع یارانه بنزین و گازوئیل در بین خانوارهای روستایی نیز ناعادلانه است. خانوارهای روستایی کم درآمد تنها 2/0 درصد یارانه بنزین و 4/0 درصد یارانه گازوئیل را دریافت می کنند در حالی که خانوارهای ثروتمند 39 درصد یارانه بنزین و گازوئیل را دریافت می کنند.
توزیع یارانه نفت سفید و ال پی جی تا حدی عالادنه تر است. خانوارهای ثروتمند شهری تنها 12 درصد یارانه نفت سفید و 11 درصد یارانه ال پی جی را دریافت می کنند. 10 درصد خانوارهای فقیر و کم درآمد نیز شش درصد یارانه نفت سفید و هفت درصد یارانه ال پی جی را دریافت می کنند.
جستجو
عکس خبری
پر بیننده ترین اخبار
آیت الله موسوی بجنوردی:
در کانون مدافعان حقوق بشر مطرح شد
برخلاف وعده وزارت نیرو
افزایش پی در پی قیمت لاستیک خودرو های سنگین- بخش پایانی
نگرش سیستمی در توسعه پایدار روستایی با بهره گیری از دانش-بخش نخست